Przygotowania do rocznego rozliczenia podatku musimy rozpocząć od ustalenia, z jakich źródeł otrzymaliśmy przychody w poprzednim roku podatkowym.
Źródła osiągniętego przychodu oraz sposób ich opodatkowania decydują bowiem o rodzaju deklaracji, na których powinniśmy się rozliczyć. Czasem okazuje się, że w danym roku mamy przychody z kilku źródeł (różnego rodzaju), opodatkowane zgodnie z odmiennymi zasadami, co może skutkować obowiązkiem sporządzenia więcej niż jednego zeznania.
Jeśli chodzi o opodatkowanie przychodów (dochodów) osób fizycznych obowiązują następujące formularze zeznań rocznych: PIT 28, PIT-37, PIT-36, PIT-36L, PIT-39, PIT-38.
Ważne!
Nawet wówczas, gdy otrzymany w roku podatkowym dochód, do opodatkowania według skali podatkowej, odpowiada kwocie niepowodującej konieczności zapłaty podatku (czyli 3091 zł), mamy obowiązek złożyć deklarację podatkową. Wpisujemy w nim podatek dochodowy w wysokości zero zł, a wpłacone zaliczki na podatek zostaną nam oddane jako nadpłata podatku.
1. Najczęściej składaną deklaracją jest PIT-37. Rozliczamy ją, gdy mamy przychody:
- za pośrednictwem pracodawcy,
- tylko w Polsce,
- podlegające opodatkowaniu z zastosowaniem skali podatkowej, zwłaszcza przychody:
- z innych praw majątkowych i praw autorskich
- ze stypendiów
- świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłek chorobowy), należności z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną, z emerytur lub rent krajowych (w tym rent socjalnych, rent strukturalnych)
- z działalności wykonywanej osobiście (np. z umów zlecenia)
- ze świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy (np. zasiłku dla bezrobotnych) lub Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- ze stosunku pracy (w tym spółdzielczego stosunku pracy), stosunku służbowego, pracy nakładczej
2. W przypadku, gdy nie wypełniamy wyżej wymienionych warunków, bo w roku podatkowym prowadziliśmy działalność gospodarczą czy działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane według skali podatkowej lub otrzymaliśmy przychody z zagranicy lub osiągnęliśmy dochody z najmu lub musimy doliczyć do uzyskanych przychodów dochody małoletnich dzieci (wykazywane w załączniku PIT/M), wówczas sporządzamy zeznanie PIT-36, w którym jednocześnie wpisujemy przychody podane w punkcie pierwszym (np. wynagrodzenie ze stosunku służbowego), jeśli takie mieliśmy.
3. Wówczas, gdy dla dochodów z prowadzonej działów specjalnych produkcji rolnej lub działalności gospodarczej wybraliśmy opodatkowanie liniowym podatkiem 19%, sporządzamy odrębne zeznanie na formularzu PIT-36L.
4. Jeżeli dla przychodów z z tytułu umów dzierżawy, najmu, podnajmu lub innych umów o podobnym charakterze lub działalności gospodarczej wybraliśmy opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, sporządzamy osobną deklarację na druku PIT 28.
5. Gdy osiągnęliśmy przychody z kapitałów pieniężnych, np. z pochodnych instrumentów finansowych (tj. kontraktów terminowych, opcji itp.), odpłatnego zbycia papierów wartościowych (takich jak certyfikaty inwestycyjne, obligacje, akcje itp.), sprzedaży udziałów w spółkach mających osobowość prawną, wypełniamy odrębne zeznanie na formularzu PIT-38.
6. Sposób rozliczenia dochodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych (np. prawa wieczystego użytkowania gruntu, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu) zależy od daty zakupu sprzedawanej nieruchomości lub prawa. Gdy zbywane prawo lub nieruchomość nabyliśmy:
- do końca 2006 r., sporządzamy deklarację PIT-23,
- w latach 2007-2008, rozliczenia podatku dokonujemy w deklaracji rocznej PIT-38 lub PIT-36L lub PIT-36,
- po 2008 r., wysyłamy zeznanie roczne PIT-39.
Można tym samym wyobrazić sobie sytuację, w której w 2011 r. prowadziliśmy działalność gospodarczą, dla której, jako formę opodatkowania, wybraliśmy jednolitą 19% stawkę podatku, otrzymaliśmy przychody z najmu (dla których wybraliśmy formę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych), osiągnęliśmy wynagrodzenie z pracy, sprzedaliśmy na giełdzie akcje.
Wtedy do 30 kwietnia 2012 r.: PIT-36L, w którym rozliczamy dochody z działalności gospodarczej opodatkowane liniowym podatkiem 19% , PIT-38, w którym wpisujemy dochody (lub stratę) ze sprzedaży akcji, PIT-37, w którym wpisujemy dochody z umowy o pracę , do 31 stycznia 2012 r. składamy do urzędu skarbowego PIT 28, w którym rozliczamy przychody z najmu.